تشریح علل روند طولانی ثبت علامت تجاری و اختراع در کشور، ممنوعیت تقلید از برندهای مشهور

رییس مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ضمن ارائه توضیحاتی درباره نظام ثبت اختراع، علامت تجارتی و طرح صنعتی، به تشریح علل روند طولانی ثبت علامت تجاری و اختراع در کشور پرداخت و تاکید نمود: صاحبان کسب وکار از علامت های تجاری دیگران و همچنین علامت های تجاری مشهور تقلید نکنند.

تشریح علل روند طولانی ثبت علامت تجاری و اختراع در کشور، ممنوعیت تقلید از برندهای مشهور

به گزارش خبرنگاران، ثبت علامت تجاری و اختراع روندی طولانی دارد. کمیسیون های رسیدگی به اعتراضات هر دو سه سال یک بار تشکیل می شود، سامانه ثبت علائم تجاری مرکز مالکیت معنوی ایرادات غیرمنطقی به اسامی پیشنهادی می گیرد و ...، این ها جملات افرادی است که با خبرنگاران تماس گرفته اند و از مرکز مالکیت معنوی گلایه هایی را مطرح و برای بهبود عملکرد این مرکز پیشنهادهایی را بیان کردند. رییس مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در گفت وگویی که با خبرنگاران داشته است، علاوه بر پاسخ به گلایه های مخاطبان خبرنگاران، توضیحاتی را درباره نظام ثبت اختراع، علامت تجارتی و طرح صنعتی ارائه داده است که در ادامه آمده است.

محمدحسن کیانی در گفت وگو با خبرنگاران، با بیان این که حمایت از مالکیت صنعتی مصادیق گوناگونی همچون علائم تجارتی، اختراعات، طرح های صنعتی و نشانه های جغرافیایی را در برمی گیرد، اظهار کرد: حمایت از مصادیق مالکیت صنعتی برمبنای احتیاج عرصه صنعت به معنای اعم آن شامل کسب وکار انجام می گیرد؛ در نتیجه، مقررات حمایتی آن نیز باید منطبق با احتیاجهای روز صنعت به روز رسانی شود.

رییس مرکز مالکیت معنوی، درباره پیشینه مقررات مالکیت صنعتی که در حال حاضر در مرجع ثبت حمایت می شود، گفت: قبل از تصویب قانون جدید ثبت اختراعات مصوب سال 86 مجلس شورای اسلامی که بنا به پیشنهاد سازمان ثبت به تصویب رسیده و به اعتقاد من از افتخارات سازمان ثبت در حوزه قانون گذاری کشور است، نظام ثبت اختراع ما اعلامی بود. در نظام اعلامی، اختراع به صرف ادعای مخترع، بدون آنالیز ماهیتی به ثبت می رسید. البته دراین نظام، هر ذی نفعی بعد از ثبت اختراع اگر مدعی بود که اختراع جدید نیست، می توانست به مرجع قضایی مراجعه کند و ابطال ورقه اختراع را بخواهد.

وی با بیان این که در حال حاضر نظام ثبت اختراع نظام آنالیز ماهیتی است، گفت: در اجرای این نظام، مرجع ثبت مکلف است سه شرط جدید بودن، داشتن گام ابتکاری و کاربرد صنعتی را در آنالیز ماهیتی احراز کند. به موجب آیین نامه اجرایی قانون مرجع ثبت ابتدا آنالیز شکلی اختراع را انجام می دهد؛ یعنی یک اظهارنامه اختراع وقتی وارد سیستم اداری ثبت اختراع می شود؛ بدواً شرایط شکلی اظهارنامه، کامل بودن ادعانامه و توضیح و توصیف، اختراع و بیان دانش پیشین در حوزه مربوط به اختراع توسط کارشناسان آنالیز می شود و بعد از آنالیز های شکلی و عنداللزوم برطرف نقص مدارک، که این تعاملات دو سویه در فضای مجازی انجام می شود، آنالیز های ماهیتی به دنبال آن شروع خواهد شد.

کیانی ادامه داد: مخترع، اظهارنامه را به صورت الکترونیکی فایل می نماید و پس از ارجاع پرونده، کارشناسان ثبت اختراع در ابتدا کدبندی و طبقه بندی های بین المللی را انجام داده و عملاً آنالیز شکلی بعد از این مرحله شروع می شود. شرایط شکلی اظهارنامه که کامل شد، برای آنالیز ماهیتی اظهارنامه و ضمائم آن و خلاصه گزارش سرچ به مراجع همکار مثل پژوهشگاه ها و مراکز تحقیقاتی ساختمان، برق، نفت و یا سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران و ... بر اساس آیین نامه اجرایی فرستاده می شود. بسیاری از پارک های علم و فناوری نیز همکار ما در زمینه آنالیز ماهیتی اختراع هستند.

آنالیز ماهیتی اختراع در همه جای دنیا زمان بر است

وی در پاسخ به سوالی درباره علت طولانی بودن روند ثبت اختراع، گفت: آنالیز ماهیتی اختراع، زمان بر است و در همه جای دنیا هم به همین منوال است. اداره ثبت اختراع آمریکا مدت ها درگیر چگونگی کاهش زمان رسیدگی فرآیند ثبت اختراع بود و یا در ژاپن هم که نظام ثبت اختراع ماهیتی است و بر اساس تحقیقات و آنالیز های مختلف، اختراع ثبت می شود، این مشکل وجود دارد. در بسیاری از کشورها ثبت اختراع دو یا سه سال زمان می برد که البته در کشور ما، ثبت اختراع در خیلی از موارد، کمتر از 6 ماه یا یک سال انجام می شود. البته باز هم مدت زمان ثبت اختراع به پیچیدگی موضوع اختراع بستگی دارد. گاهی در بازه زمانی کوتاهی ابتکاری و جدید بودن یک اختراع احراز می شود و به آنالیز های طولانی مدت احتیاج ندارد.

کیانی با بیان این که قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386، مقررات حوزه علائم و اختراعات را مطابق استانداردهای دنیای و به روز کرد، اضافه کرد: این قانون، تعدادی از مصادیقی را که در قانون سابق وجود نداشت، برای اولین بار بیان کرد؛ مثلا حمایت از طرح صنعتی، ایجاد کمیسیون های رسیدگی به اختلافات مالکیت صنعتی به عنوان مرجع شبه قضایی که قبلاً وجود نداشت و در قانون جدید پیش بینی شد. در رابطه با آنالیز ماهیتی اختراع هم در گذشته نظام ثبت اختراع، اعلامی بود و اکنون آنالیز ماهیتی و اثباتی شده است. در قانون قبلی مصوب سال 1310 ضمانت اجرای کیفری برای نقض اختراع نداشتیم و اگر نقضی انجام می شد، باید حتما به وسیله فرآیند حقوقی و مدنی دنبال می شد، در حالی که الان، صاحب ورقه اختراع می تواند علیه ناقض حق تقاضای مجازات کیفری کند که این مجازات می تواند جزای نقدی، حبس و یا توقیف کالای متضمن نقض و ... باشد. در قانون سال 86 ضمانت اجراهای قوی تری ایجاد شد که می تواند به صاحب حق یاری کند تا بهتر از حقوق انحصاری خود استفاده کند. در حوزه علامت و طرح صنعتی هم بر همین منوال است.

وی با بیان این که اختراع در صورت ثبت، برای مدت 20 سال حمایت می شود، گفت: این حمایت مشروط بر این است که مخترع هر سال اقساط سنواتی خود را پرداخت کند. ذیل ورقه اختراعی که صادر می شود، این موضوع بیان شده است و باید حقوقی که هر ساله بابت تمدید ثبت اختراع پیش بینی شده را به خزانه دولت پرداخت کند.

رییس مرکز مالکیت معنوی ادامه داد: در حمایت از اختراع به این دلیل که می خواستند به مخترع فرصتی بدهند تا اختراع خود را تجاری نموده و بعد از تقویت بنیه مالی و مالی حق الثبت اختراع را آن هم طی اقساط 20 ساله پرداخت کند، بنابراین قانون گذار تسهیلاتی را فراهم نموده تا فشار مالی بیشتری در زمینه پرداخت حق ثبت به وی وارد نشود.

اگر تمدیدها انجام نگیرد، ورقه های اختراع و علامت باطل می شود

به گفته رییس مرکز مالکیت معنوی، اقساط اختراع طی 20 سال مطابق با تعرفه قانونی پرداخت می شود و اگر این تمدیدها (پرداخت اقساط) انجام نگیرد، ورقه اختراع باطل می شود. در مورد علامت تجاری برای دوره های 10 ساله باید علامت تجاری تمدید شود؛ یعنی وقتی کسی علامت تجارتی خاصی را ثبت می نماید، تا 10 سال حمایت می شود. بعد از 10 سال اگر صاحب علامت می خواهد این علامت را حفظ کند، باید برای دوره های 10 ساله بعدی نیز آن را تمدید کند.

کیانی درباره تمدید ثبت علامت تجاری، گفت: دو فرجه در قانون آمده است؛ اولین فرجه این است که صاحب علامت، 6 ماه قبل از انقضای 10 ساله می تواند بدون پرداخت جریمه علامت خود را تمدید کند و 6 ماه بعد از انقضای 10 ساله نیز، صاحب علامت با پرداخت جریمه ای می تواند علامت خود را تمدید کند و بعد از آن، در صورت عدم تمدید علامت در دسترس عموم قرار می گیرد؛ یعنی هر کسی می تواند به آن علامت بدون اجازه قبلی دسترسی و آن را به نام خود ثبت کند. در اختراع نیز بعد از بی اعتباری به دلیل عدم تمدید، اختراع Public می شود و مردم می توانند به دانش آن دسترسی پیدا نمایند.

وی اضافه کرد: ما سعی کردیم این گونه موارد را در پرتال سازمان به آدرس ipm.ssaa.ir در قالب اطلاع رسانی های ثبت بارگذاری کنیم و اگرچه احتیاجی نیست که مقررات را ذیل گواهینامه ها بیاوریم، ولی بازهم سعی کردیم بعضی از مواردی را که ممکن است برای صاحبان حقوق نگرانی ایجاد کند، در گواهینامه ها قید کنیم. بعضی از مخترعان برای تمدید ثبت اختراع خود غفلت می نمایند. ما سعی کردیم در سمینارها و کارگاه ها نیز موارد مربوط به زمان تمدید اختراع و علامت را متذکر شویم. اگر تمدید ورقه اختراع و پرداخت اقساط سالیانه انجام نشود، موجب بی اعتباری ورقه اختراع می شود.

کیانی با بیان این که درگذشته ارتباط ما با مشتریان به صورت کاغذی و سنتی بوده است، گفت: در حال حاضر ثبت اظهارنامه ها و فرآیند ثبت اختراع به صورت الکترونیکی دنبال می شود و به اعتقاد من به تدریج سامانه ما پویاتر شده و به سمت ایجاد سرویس های نو حرکت کردیم. به محض اینکه اظهارنامه به صورت الکترونیکی ثبت و ارسال می شود، برای متقاضی پیامک فرستاده و به وی اعلام می شود که اظهارنامه اش در تاریخ معین و با شماره معین ثبت شده است و می تواند به صورت الکترونیکی مراحل ثبت خود را دنبال کند.

راه اندازی سامانه ای برای اطلاع رسانی زمان تمدید اختراع و علامت در دستور کار است

رییس مرکز مالکیت معنوی در پاسخ به پیشنهادی در زمینه راه اندازی سامانه ای برای اطلاع رسانی به مشتریان برای تمدید ثبت اختراع یا علامت، گفت: اعلام زمان انقضای ورقه به مشتری در نرم افزار جدید پیش بینی شده است. البته ما تغییراتی در زیر ساخت سامانه خدمات الکترونیکی مرکز نیز ایجاد نموده ایم؛ زیرا سامانه قبلی ابزار جستجو و ارائه خدمات محدودتری داشت و چندان قابل توسعه نبود. سامانه فعلی بر مبنای وب طراحی شده که به روزتر بوده و کارایی بیشتری دارد.

وی با اشاره به اعتبارسنجی مشتریان از سوی این مرکز، گفت: ما الان مشتریان را اعتبارسنجی می کنیم تا آنالیز کنیم آیا شماره همراه به مشتری تعلق دارد یا خیر. در حال حاضر بسیاری از دفاتر دلالی و واسطه گری که تبلیغات سوئی دارند، می گویند علامت یا اختراع را تضمینی ثبت می کنیم که البته ممکن است تخلفاتی داشته باشند، مثلاً ما آنالیز کردیم و دیدیم که با یک شماره تلفن 200 یا 500 یا در مواردی 1000 فایل به عنوان مالک اختراع یا علامت ثبت شده است.

کیانی ادامه داد: ما ظرفیت هایی ایجاد کردیم که جلوی این تخلفات گرفته شود. به همین دلیل سامانه شاهکار راه اندازی شد. در این سامانه، اگر شماره موبایلی که به عنوان شماره موبایل مالک اختراع یا علامت وارد می شود، به وی تعلق نداشته باشد، سیستم خطا داده می شود. در نرم افزار جدید به همه مشتریان در پیشخوان دفترخانه اسناد رسمی رمز اختصاصی داده می شود و از آنها تعهد گرفته می شود همه ارتباطات مرجع ثبت با آن ها به وسیله این رمز انجام می شود. این شماره رمز کلید دسترسی مشتری به سامانه است. این شماره رمز در دفترخانه ثبت می شود و برای دفعات بعد اگر مشتری برای ثبت علامت تجاری یا اختراع مراجعه کرد، دیگر احتیاجی به مراجعه به دفترخانه یا مرجع ثبت ندارد.

وی با بیان این که با راه اندازی این سامانه ها، ما قانع کردن می شویم که کوشش خودمان را برای حفظ اطلاعات مشتری و جلوگیری از سوء استفاده های افراد سودجو انجام داده ایم، گفت: در صفحه پرتال اداره مالکیت معنوی آمده که متقاضیان ثبت اختراع یا برند به شرکت های واسطه مراجعه ننمایند. دفترچه های راهنمای لازم برای ثبت در سایت بارگذاری شده است. متقاضیان می توانند با مطالعه دفترچه های راهنما طرح اختراع و علامت تجاری خود را ثبت نمایند. ما در برنامه شاهکار و احراز هویت در دفترخانه با مشتری اتمام حجت کردیم؛ یعنی ما تا جایی که ظرفیت وجود داشته، برای اطلاع رسانی و دسترسی مشتریان به خدمات اداری خودمان اقدام نموده ایم و سعی می کنیم خدمات به روزتری را در آینده نیز داشته باشیم.

با راه اندازی سامانه های جدید، سوء استفاده ها کم شده است

رییس مرکز مالکیت معنوی اضافه کرد: آمارها بطورکلی نشان می دهد که با راه اندازی این سامانه ها سوء استفاده ها کم شده است. اطلاع رسانی و ارتقای آگاهی عمومی بسیار مهم است. بعضی از مشتریان، درباره اینکه این سامانه و پرتال چه خدماتی را به آنها ارائه می دهد، اطلاعاتی ندارند. ما سعی کردیم سمینارها و کارگاه های مختلفی را با اتاق های بازرگانی، مراجع صنعتی علمی، پژوهشی و تجارتی برگزار کنیم که به صاحبان کسب و کار اطلاعات لازم را ارائه کنیم و این که چه سرویس های اداری در حال حاضر برای ارائه خدمات وجود دارد. متاسفانه در پیشخوان های اول کسب و کار این اطلاع رسانی ها به صاحبان مشاغل به وسیله اصناف مربوط ارائه نمی شود و این عدم آگاهی فقط مربوط به ثبت مالکیت های صنعتی نیست، بلکه در حوزه هایی همچون دارایی و تامین اجتماعی نیز چنین مسئله ای وجود دارد.

وی با بیان این که در همه کشورها فرایند ثبت تشریفات دارد، درباره روند ثبت علامت تجاری در ایران، گفت: بعد از آنالیز ماهیتی و شکلی علامت در صورتی که علامت تجاری عین یا شبیه علامت ثبت شده باشد و یا موجب گمراهی عموم شود، علامت مورد درخواست در آنالیز کارشناسی رد می شود. در آنالیز کارشناسی ابتدا اظهارنامه، کدبندی و طبقه بندی می شود و اگر علامتی عناصر تصویری داشته باشد، برای جستجوی عناصر تصویری باید کدبندی نیز انجام بگیرد. ما چهار معاهده بین المللی طبقه بندی داریم؛ لوکارنو، وین، استراسبورگ، نیس که معاهده لوکارنو طبقه بندی برای طرح صنعتی است، معاهده وین برای عناصر تصویری علامت تجاری و استراسبورگ برای طبقه بندی اختراعات و نیس برای کدبندی کالا و خدمات علائم تجاری کاربرد دارد.

کیانی با اشاره به فضای رقابتی برند، گفت: همان طور که صاحبان کسب و کار، رقبای خود را در کسب و کار واقعی پایش می نمایند، صاحب علامت نیز باید رقبای خود را در فضای ثبت برند رصد کند. بعد از آنالیز های کارشناسی ثبت علامت، آگهی ثبت علامت یا برند در روزنامه رسمی و پرتال منتشر می شود. در این هنگام، صاحبان کسب و کار می توانند رقبای خود را پایش نمایند. اگر اداره بر فرض اتفاق در آگهی علامتی دقت لازم را به خرج نداده، این حق برای صاحب علامت قبلی وجود دارد که دیدبانی کند و ظرف یک ماه به ثبت علامت منتشره اعتراض کند. این تشریفات زمانی ثبت، موجب می شود که ثبت علامت به چهار یا پنج ماه زمان احتیاج داشته باشد و در صورت اعتراض، پرونده به کمیسیون و دادگاه می رود. صاحبان کسب و کار باید هنگامی که مقدمات کسب و کار را فراهم می نمایند، برای ثبت علامت تجاری نیز اقدام نمایند.

وی درباره سامانه شاهکار گفت: شاهکار سامانه ای متعلق به مخابرات است که مالکیت شماره تلفن همراه را اعتبارسنجی می نماید و اگر شماره موبایلی به اسم کسی غیر از صاحب شماره ثبت شده باشد، نمی پذیرد.

کیانی با بیان این که سامانه دیگری برای آنالیز اشخاص حقیقی و حقوقی نیز در مرجع ثبت وجود دارد، گفت: اگر شما بخواهید اظهارنامه را ثبت کنید، اسمی حقیقی واهی را در اظهارنامه قرار دهید، سامانه، ثبت را نمی پذیرد. در حوزه ثبت شرکت ها نیز اگر اسم شرکت واهی داده شود، آنالیز می شود که این شرکت وجود خارجی دارد یا نه.

علت تفاوت زیاد میان تعداد اظهارنامه ها و اختراع های ثبت شده

رییس مرکز مالکیت معنوی در پاسخ به سوالی درباره دلیل تفاوت میان اظهارنامه های اختراع با اختراعات ثبت شده، گفت: به طور مثال در سال 93، 13 هزار و 974 اظهارنامه (تقاضای ثبت اختراع) داشتیم، از این میزان 13 هزار و 875 متقاضی ایرانی بود و 99 متقاضی خارجی بودند. از میان این اظهارنامه ها 2851 اختراع به ثبت رسید. در همه کشورهای دنیا بین تعداد اظهارنامه ثبت اختراع و تعداد اختراعات ثبت شده تفاوت وجود دارد. در آنالیز ماهیتی اختراع، جدید بودن، داشتن گام ابتکاری و کاربرد در صنعت باید وجود داشته باشد که پس از آنالیز شکلی و ماهیتی بسیاری از اظهارنامه ها رد می شوند. شرط ثبت اختراع، خلق دانش جدید است.

وی اضافه کرد: سازمان ثبت برای این که اختلاف میان تعداد اظهارنامه های ثبت شده با ثبت اختراع کمتر شود، چند کار مهم انجام داده؛ یکی از اقدامات سازمان ثبت این بوده که بانک اطلاعات اختراعات را به صورت آزاد در اختیار عموم و نیز مراجع تحقیقاتی و پژوهشی قرار داده و لینک هایی را ایجاد نموده که مخترعان بتوانند از بانک های بین المللی نیز استفاده نمایند که البته این استفاده از بانک های بین المللی احتیاجمند داشتن مهارت تسلط به زبان انگلیسی و تحقیق و جستجو در فن مربوط است. ما در حوزه Patent Drafting و Patent Searching دوره های متعددی را با همکاری سازمان دنیای مالکیت معنوی و کارشناسان آن برگزار کردیم. در این حوزه، حداقل 10 کارگاه و سمینار برای پارک های علم و فناوری برگزار کردیم.

رییس مرکز مالکیت معنوی با بیان این که Patent Drafting یک تکنیک است، گفت: در Patent Drafting ممکن است مخترع به جای یک اختراع کلی، چندین اختراع جزئی فایل کند و بعد از ثبت اختراع هر بخش از اختراع را به یک شرکتی که به آن احتیاج دارد، بفروشد. از آن جایی که ما، عضو معاهده همکاری ثبت اختراع (PCT) هستیم، باید به افراد مخترع آموزش داده شود که چگونه اختراع را در عرصه بین المللی ثبت نمایند و برای حمایت فراملی دچار مشکل نشوند. در سال های اخیر، تمام فرآیندهای ثبت ما منطبق با استانداردهای دنیای شده است.

رییس مرکز مالکیت معنوی اضافه کرد: ما در تشریفات ثبت یک علامت، باید بدانیم مالک چه کسی است و در تشریفات ثبت اختراع نیز باید مالک و مخترع معین شوند. این واژه ها در همه دنیا شناخته شده است، البته بعضی تفاوت این واژه ها را نمی دانند. گاهی مخترع، صاحب فکر است و مالک اختراع یک شخصیت حقیقی یا حقوقی است.

کیانی با اشاره به تفاهم نامه های این مرکز با کشورهای دانمارک، ایتالیا و چین، توضیح داد: بسیاری از این کشورها فرآیند ثبت علامت و اختراع در کشور ما و مهارت کارشناسان را از نزدیک دیدند و بدون اغراق تاکید کردند که ما در بسیاری از حوزه ها از کشورهای دیگر پیشروتر هستیم؛ مثلا زمانی که معاون مالکیت معنوی چین به ایران آمد، می گفت ما در چین برای ثبت اختراع دو روند سنتی و الکترونیکی را داریم و مردم اغلب روش سنتی ثبت را انتخاب می نمایند و این موضوع برای ما به یک چالش تبدیل شده است.

وی ادامه داد: خوشبختانه، در ایران ثبت به روش سنتی متوقف شده و با این توقف و ارائه خدمات الکترونیکی تحول بزرگی ایجاد شده است، الان ما جلوی بسیاری از مفاسد را گرفتیم، مثلا کارمند اداره در تاریخ فایل اظهارنامه نقش ندارد و سیستم، تاریخ فایل را ارائه می دهد و راه برای سوء استفاده در رسیدگی به اظهارنامه های موخر نسبت به مقدم بسته شده است. البته در حوزه مالکیت صنعتی قبل از الکترونیکی شدن روند ثبت، به دلیل ارتباطاتی که با سازمان دنیای مالکیت معنوی داشتیم، حق تقدم خط قرمز ما بود و اگر خدای نانموده کارمندی آن را رعایت نمی کرد، به شدت با آن برخورد می شد و البته تا جایی که من به خاطر دارم، هیچ مسئله ای در زمینه زمان اعطای حق تقدم نداشتیم. مبنای حق تقدم برای حمایت از اظهارنامه ثبت اختراع مثلا 12 ماه و اینکه دیگری نتواند در آینده اطلاعات اظهارنامه شما را به تاریخ مقدم بر تاریخ ثبت اظهارنامه وارد تشریفات ثبت کند، در فرآیندهای ثبت، ما استانداردهای دنیا را رعایت کردیم.

همکاری مرکز مالکیت معنوی با پارک های علم و فناوری در حوزه تجاری سازی

کیانی با بیان این که مرکز مالکیت معنوی، دوره های متعددی را برای مراجع فراوری فکر و تجاری سازی فکر برگزار نموده است، گفت: در حوزه تجاری سازی با پارک های علم و فناوری به ویژه پارک فناوری پردیس همکاری داریم. در فستیوال هایی که در زمینه تجاری سازی برگزار می شود نیز همکاری تنگاتنگی داریم. در حوزه اطلاع رسانی و همچنین در اختیار گذاشتن بانک های اطلاعاتی نیز با پارک های علم و فناوری همکاری داریم. در حوزه فراوری فکر، سمینارهای متعددی با مراکز پژوهشی و پارک ها برگزار می کنیم.

رییس مرکز مالکیت معنوی با بیان این که اجرای مالکیت معنوی، احتیاجمند حمایت دادگستری، گمرک و پلیس است، اضافه کرد: الان وقتی وارد فروشگاهی می شوید، با اطمینان، کالای خود را بر اساس علامت تجاری انتخاب می کنید، مطمئن هستید که کالا متعلق به همان صاحب برندی است که نشان آن را با خود دارد. این امنیت نسبی که در کسب وکار در حوزه مالکیت صنعتی وجود دارد، ناشی از اقدامات سازمان ثبت، در حوزه حمایت از مالکیت صنعتی و تحولات آن و به روز شدن قوانین مربوط است.

جزئیات طرح جدید حمایت از مالکیت صنعتی

وی درباره طرح جدید حمایت از مالکیت صنعتی که در مجلس در حال آنالیز است، گفت: الان طرحی در مجلس در زمینه مالکیت صنعتی مطرح شده و در حال رسیدگی است. در این طرح، علاوه بر علامت تجاری، اختراع و طرح صنعتی سه موضوع بسیار مهم جلوگیری از رقابت غیر منصفانه و مکارانه، حمایت از اسرار تجاری و ثبت و حمایت از مدل مصرفی نیز مطرح شده است و الان در کمیسیون قضایی مجلس در حال طی مراحل نهایی تصویب است.

وی درباره آن چه با نام مدل مصرفی در طرح حمایت مالکیت از مالکیت صنعتی آمده، گفت: در قانون سال 86، نامی از مدل مصرفی یا اختراعات کوچک برده نشده است. یک تمایزی بین اختراع و مدل مصرفی وجود دارد؛ بعضی اختراعات، از نظر بنیه علمی و اهمیت دانش استعداد ثبت به عنوان یک اختراع را ندارند، اما می توانند به عنوان مدل مصرفی ثبت شوند. در طرحی که هم اکنون در مجلس شورای اسلامی است، حمایت و ثبت مدل مصرفی پیش بینی شده است و فرد صاحب حق می تواند به جای تکمیل اظهارنامه ثبت اختراع، اظهارنامه مدل مصرفی را تسلیم مرجع ثبت کند. البته مدت حمایت از مدل مصرفی کوتاه تر است. مدل مصرفی در واقع اختراعات کوچک است و برخلاف اختراع که انتظار داریم، تحولی در صنعت ایجاد کند، تحولی که در مدل مصرفی ایجاد می شود، ضعیف تر است.

رییس مرکز مالکیت معنوی درباره معاهدات بین المللی مالکیت صنعتی که کشور ما به آن ها الحاق شده، گفت: در سال گذشته به دو معاهده نیس و لوکارنو ملحق و اسناد آن ها تودیع شد. دو معاهده جدید استراسبورگ و وین نیز در حال طی تشریفات تصویب در قوه قضائیه و دولت و ارسال آن ها به مجلس شورای اسلامی است. اکنون ما معاهدات استراسبورگ و وین را نیز اجرا می کنیم؛ اما از مزیت های الحاق به آن ها استفاده نمی کنیم. اگر عضو این معاهدات شویم، در تغییرات آن ها می توانیم ایفای نقش کنیم و تصمیم ساز باشیم؛ مثلا ما کالاهای بومی داریم که در طبقه بندی نیس وجود ندارند، مثل سجاده و جانماز که با توجه به الحاق به این معاهدات در تغییرات بعدی می توانیم این کالاها را نیز اعمال کنیم. اصلاح این معاهدات هر چند سال یکبار صورت می پذیرد، در نتیجه در صورت عضویت در این معاهدات می توانیم در زمینه اصلاحات اعمال نظر کنیم.

کیانی ادامه داد: از سوی دیگر، می توان از ظرفیت های آموزشی وایپو برای اجرای این معاهدات نیز استفاده کرد. اخیرا دکتر خدائیان، رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور دستور دادند که دو معاهده استراسبورگ و وین در جهت تشریفات الحاق قرار گیرد، خوشبختانه سال های اخیر، در حوزه مالکیت صنعتی تحولات قابل توجهی اجرا شده است. ما در طول سال تقریبا در 100 کارگاه و سمینار یا رأسا و یا به صورت همکاری مشترک با سازمان دنیای مالکیت معنوی همراهی داریم. راه اندازی بخش هایی در ادارات و وزارت خانه های مختلف در زمینه مالکیت فکری نیز به دلیل همین تعاملات و درخواست های ما بوده است.

وی با بیان این که در گذشته، مراجع دانشگاهی کمتر با مرکز مالکیت معنوی همکاری داشتند، گفت: اغلب همکاری های ما در گذشته با اتاق های بازرگانی بود؛ اما امروز، مالکیت صنعتی به یک مطالبه عمومی تبدیل شده است. الان در همه دانشگاه ها و وزارتخانه ها و مراجع صنعتی و تجاری بخشی برای رسیدگی به امور مالکیت معنوی وجود دارد و این مایه قوت است. در این رابطه سازمان ثبت، ابتدا با تشکیل کمیته های حقوقی با حضور نمایندگان دستگاه ها کوشش کرد که توجه دستگاه ها را به اهمیت مالکیت معنوی جلب کند.

وی ادامه داد: مخترع در توضیح و توصیف باید حتما به دانش پیشین اشاره کند و اگر اختراع نقشه و یا فرمول فنی داشته باشد را نیز ارائه کند. در دوره های Patent Drafting به فرد آموزش داده می شود که این ادعا و بیان دانش پیشین را چگونه ارائه کند. این دوره ها برای صاحبان کسب وکار و فعالان مراکز پژوهشی و R&D کشور برگزار می شود. علاوه بر آن، پروژه ای به نام توانمندسازی کسب وکار را با تمرکز بر فرش و زعفران با وایپو در دست اجرا داریم. در شهریور ماه در حاشیه نمایشگاه فرش نیز کارگاهی درباره برندینگ برگزار می شود.

در سالی که گذشت، 2864 اختراع ثبت شده است

کیانی درباره تعداد اظهارنامه های اختراع ثبت شده در سال 97، گفت: در حوزه اختراعات در سال 97، تعداد 11 هزار و 39 اظهارنامه ثبت شد که از این میان، 2 هزار و 864 اختراع به ثبت رسیده است.

رییس مرکز مالکیت معنوی درباره ثبت بین المللی اختراعات، توضیح داد: ما در گذشته عضو معاهدهPCT نبودیم. یک مخترع اگر می خواست اختراع خود را ثبت بین المللی کند، باید به تک تک کشورهای هدف مراجعه می کرد. خوشبختانه، در سال های اخیر به عضویت این معاهده درآمدیم و الان اداره ای به نام PCT در مرکز مالکیت معنوی وجود دارد که به متقاضیان ثبت بین المللی اختراع خدماتی برمبنای حق تقدمی که گرفته شده ارائه می دهد. تاریخ و شماره اظهارنامه ای که در مرکز مالکیت معنوی برای یک اختراع ثبت شده وجود دارد، در کشورهای دیگر نیز مورد قبول و استناد است. طی سال های اخیر که اداره PCT راه اندازی شده، تعداد متقاضیان ثبت بین المللی اختراع رو به رشد است، البته شرایط مالی و یافتن سرمایه گذار برای مخترع در خارج از کشور نیز در زمینه ثبت بین المللی اختراع مهم است و این امر مستلزم شکل گیری ارتباطات و تعاملات مالی بین المللی است.

صاحبان کسب وکار از علامت های تجاری دیگران و همچنین علامت های تجاری مشهور تقلید ننمایند

کیانی در ادامه این گفت وگو با خبرنگاران، با تاکید بر لزوم تمایز دو علامت تجاری با یکدیگر، گفت: در تعریف دنیای ثبت علامت تجارتی آمده است که دو علامت تجارتی که متعلق به مالکین است، باید قدرت تمایز کالا و خدمات آنان را داشته باشند. علامت تجاری، ممیزه کالا و خدمت تاجر از تاجر رقیب است. برای اجرای این تمایز، ابزارهایی وجود دارد. علامات تجاری باید از لحاظ تلفظ، شکل ظاهری، کتابت و به هر کیفیتی که موجب گمراهی مصرف نماینده عادی شود، متمایز باشند. مثلا اگر شکل ظاهری (تصویر) به گونه ای باشد که موجب گمراهی مصرف نماینده نسبت به علامت تجاری دیگری شود، ثبت آن ممنوع است.

وی با بیان این که در مورد ثبت علاماتی که شبیه به علائم مشهور است، سخت گیری های بیشتری اعمال می شود، اظهار کرد: اگر فردی تقاضای علامت تجاری مشابه علامات تجاری مشهور را داشته باشد، درواقع می خواهد به نوعی از زحمات صاحب علامت مشهور به نفع خود سوء استفاده کند و چنین کاری بر اساس قانون ممنوع است. گاهی مواردی به وجود می آید که یک علامت تجاری به فارسی به هیچ علامت تجاری دیگری شبیه نیست، ولی وقتی به رسم الخط به زبان انگلیسی تقاضای ثبت می شود، با علامت تجاری ثبت شده دیگری شبیه می شود. باید به صاحبان کسب وکار آموزش داد که از علامت های تجاری دیگری اعم از ثبت شده و مشهور تقلید ننمایند. در گذشته وقتی کسی علامتی را ثبت می کرد و شخص دیگری علامت وی را نقض می کرد، مرجع قضایی دستور توقف فراوری کالا را نمی داد، اما امروزه اگر علامت تجاری نقض شود، مراجع قضایی دستور توقیف کالا را می دهند. هدف اصلی نظام مالکیت معنوی، ایجاد رفاه و توسعه است. دولت در ازای این که مخترعان برای جامعه رفاه ایجاد می نمایند، به آن ها حق انحصار می دهد.

کیانی در پاسخ به سوالی درباره اعتراضی که بعضی از متقاضیان ثبت برند در مورد رد علامت تجاری به دلیل شباهت ها به بعضی علائم دیگر دارند، گفت: در هیچ قانونی، اختلاف یک یا دو حرفی بین دو علامت تجاری نیامده است. قانون می گوید علامات تجاری باید قدرت تمایز داشته باشند. این قدرت تمایز ممکن است در علامتی با یک یا دو حرف اختلاف ایجاد شود و در علامتی دیگر حتی با چهار یا پنج حرف نیز ایجاد نشود. گاهی ممکن است اصلا خود کلمه قدرت تمایز نداشته باشد، مثلا کلمه اپل برای کامپیوتر متمایزنماینده است، اما اپل برای کالای سیب قدرت تمایز ندارد و نمی تواند برای سیب برند به شمار بیاید. کلمه شیرین برای ماست نمی تواند برند باشد، چرا که وصف ماست است. کلماتی را که توصیفی برای کالا باشند، نمی توان به عنوان علامت تجاری ثبت کرد. بخش عمده ای از پرونده های کمیسیون علائم تجاری اعتراضاتی از این قبیل است.

رییس مرکز مالکیت معنوی با بیان این که مالکیت معنوی و صنعتی دانش متبلور در شیء است، گفت: در گذشته، به دلیل این که کشورهای مختلف صرفا نظام ثبت اختراع ملی داشتند، ممکن بود یک اختراع را افراد مختلفی در کشورهای مختلف ثبت نمایند. دیگر کسی حاضر نبود، تکنولوژی خود را به خارج از مرزها بفرستد و چالشی نیز در زمینه توسعه کسب و کار ایجاد شده بود. در نتیجه کشورها تصمیم گرفتند که حمایت محدود به قلمرو سرزمینی را با رعایت ساز و کارهای ثبت به حمایت فراسرزمینی تبدیل نمایند.

کیانی اضافه کرد: در زمینه مالکیت صنعتی، ابتدا کنوانسیون پاریس وضع شد و کشورهای عضو آن اعلام کردند که در صورتی افراد می توانند علامات تجاری و اختراعات خود را در این کنوانسیون ثبت نمایند که صاحب علامت ظرف 6 ماه و صاحب اختراع طی 12 ماه، برای اختراع از حق تقدم در کشور هدف تقاضای ثبت کند. ما در سال 1337 عضو این کنوانسیون شدیم و اصلاحات آن را نیز در سال 1377 پذیرفتیم. پس از آن معاهدات مادریدو پروتکل آن و معاهده PCT را پذیرفتیم. تفاوتی که معاهده PCT و مادرید با پاریس دارد، این است که بنا بر کنوانسیون پاریس کسی که می خواست اختراع یا علامت خود را در کشوری دیگر ثبت استفاده کند، خود یا وکیل وی باید به صورت حضوری، به کشور هدف مراجعه می کرد، اسناد و مدارک مربوط را به زبان کشور مربوط ترجمه و حق الثبت پرداخت می کرد؛ اما در معاهده مادرید و PCT احتیاجی نیست که به کشور هدف مراجعه نمایند. بلکه از همین جا (مرکز مالکیت معنوی) می توانند درخواست ثبت دهند.

ممنوعیت ثبت علامات تجاری گمراه نماینده

وی در پاسخ به سوالی درباره این که بعضی برندها به دلیل شباهت به بعضی اسامی رد می شوند، گفت: علامت تجارتی نباید برای کالا گمراه نماینده باشد. مثلا برای فراوری مرغ نمی توان برند کبک را انتخاب کرد. برای ماهی نمی توان برند دریایی را انتخاب کرد. اگر علامت تجاری قدرت تمایز کالا برای مشتری تاثیری منفی بگذارد، انتخاب آن قابل قبول نیست و یا در مواردی گمراه نماینده نسبت به مبدا کالا باشد، مثلا اگر در ثبت علامت تجاری کفش، واژه ایتالیایی بیاید، البته در صورتی که موجب گمراهی مصرف نماینده نسبت به مبدا کالا نشود، ایرادی ندارد؛ در اکثر کشورهای پیشرفته همین فرآیند طی می شود. سخت گیری های علامت تجاری در مورد کالاهای مصرفی روزانه تا حدودی بیشتر است، اما درباره کالاهای سرمایه ای چون ماشین از آن جایی که مصرف نماینده تحقیق زیادی برای خرید می نماید، مثلا تمایز علامت های تجاری بی ام و و ام وی ام با یکدیگر که اشتباه نمی گیرد، می بایست سخت گیری کمتری باشد.

کیانی درباره شرایط تشکیل کمیسیون ها گفت: بعد از تقاضای ثبت علامت تجارتی، در صورتی که علامت مورد درخواست مشابهتی با علامت تجارتی ثبت شده دیگری نداشته باشد، بعد از آنالیز های کارشناسی توسط اداره در روزنامه رسمی آگهی می شود. اگر بعد از انتشار آگهی، ذینفعی نسبت به ثبت برندی که آگهی شده، اعتراض کند، وارد رسیدگی کمیسیون می شود. علاوه بر آن، اگر تشخیص گمراه نمایندگی یک برند توسط کارشناسان مرجع ثبت داده برند رد شود، متقاضی حق اعتراض دارد و به کمیسیون ارجاع داده می شود.

باید منابع مالی و نیروی انسانی لازم و متناسب برای خدمات کمیسیون ها در نظر گرفته شود

رئیس مرکز مالکیت معنوی سازمان اسناد و املاک کشور درباره حجم بالای پرونده های کمیسیون رسیدگی به اعتراضات گفت: اگر متقاضیان ثبت مالکیتهای صنعتی به ضوابط، مبانی و فرآیند ثبت این گونه مالکیت ها و اطلاع رسانی های اجرا شده بیشتر توجه داشته باشند و رقابت سالم را در کسب و کار مربوط نیز رعایت نمایند، با حجم انبوه از پرونده ها روبه رو نبودیم؛ البته این کمیسیون ها در اجرای قانون جدید ثبت اختراعات مصوب 86 ایجاد شده و متاسفانه برای راه اندازی این کمیسیون ها چارت سازمانی و منابع انسانی لازم بنا به محدودیتهای جذب و استخدام و ... پیش بینی نشده، این در حالی است که حجم اظهارنامه های واصله در 10 ساله اخیر به صورت تصاعدی رشد نموده و چندین برابر شده و بر افزایش پرونده های کمیسیون نیز تاثیر گذاشته است.

وی با بیان این که مرکز مالکیت معنوی در کمیسیون با انبوهی از پرونده هایی روبرو است که اگر تقاضای ثبت، منطبق با مقررات و رعایت اطلاع رسانی ها اجرا شده و در مواردی حتی آداب کسب وکار رعایت شده بود، کمیسیون با انبوه پرونده ها روبرو نبود، گفت: اطلاع رسانی و ارتقای آگاهی عمومی در این خصوص به شدت تاثیرگذار است. البته باید منابع مالی و نیروی انسانی لازم و متناسب برای خدمات کمیسیون ها در نظر گرفته شود.

کیانی، درباره نقش کمبود منابع انسانی بر تاخیر در زمینه برگزاری جلسات کمیسیون، گفت: در سال 85، 28 هزار اظهارنامه علامت ثبت شد، سال 91 این میزان به 101 هزار رسید. باید منابع مالی و نیروی انسانی لازم متناسب با افزایش حجم کار، به سازمان ثبت داده شود. دولت، باید به سازمان ثبت که یک سازمان حاکمیتی است، بیشتر یاری کند. ما مشکل ممنوعیت استخدام را داریم، در حالی که کسب وکارها به شدت رقابتی و بیش از پیش احتیاج به خدمات ما دارند؛ اما توجهی برای تامین احتیاجها و منابع مالی سازمان ثبت نشده است.

رییس مرکز مالکیت معنوی ادامه داد: وقتی کسب وکارها، دانش بنیان می شوند، احتیاج به ثبت علامت و اختراع بیش از پیش می شود. از زمانی که قانون سال 86 تصویب شده است، برای کمیسیون ها منابع انسانی در نظر گرفته نشده است و اصلا چارت سازمانی ندارند. البته مشکل کمبود نیروی انسانی در حوزه های علائم، اختراعات و طرح های صنعتی از مسائل جدی سازمان است و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به دفعات برطرف مشکل کمبود نیروهای انسانی را از دستگاه های متولی مطالبه نموده است. علی ایحال محدودیت های منابع مالی در کشور وجود دارد، اما به دستگاهی که به کسب وکار خدمات می دهد و ارزش اضافه نموده ایجاد می نماید، باید توجه کرد. وقتی اظهارنامه های علائم تجاری از سال 85 در مقایسه به سال 91 چهار برابر می شود، نیروی انسانی نیز باید افزایش یابد. در همان سال های 83 لغایت 85 در حوزه اختراعات تعداد اندکی نیرو را پس از اخذ مجوزهای لازم استخدام کردیم، ولی در حوزه علائم تجاری و کمیسیون ها و ...مجوز استخدام نیروی جدید داده نشد.

وی ادامه داد: ضرورت دارد دولت و مجلس از لحاظ منابع انسانی و اجازه استخدام این حوزه را تقویت نمایند. وقتی حجم کار به نسبت سال های دهه هشتاد، چندین برابر شده، اگر اداره بخواهد با همان تعداد کارمند قبلی فعالیت ها را دنبال نکند، هم سرعت رسیدگی به کار کاهش پیدا می نماید و هم در کیفیت کار مسائلی به وجود می آید و ممکن است آمار پرونده های اختلافی در کمیسیون ها و دادگاه ها نیز افزایش پیدا کند. سازمان ثبت همیشه پیگیر برطرف مسائل منابع مالی و نیروی انسانی بوده است و توجه دستگاه های مسئول را ضرورت می داند.

کیانی با تاکید بر لزوم استفاده از علامت بعد از ثبت آن، گفت: وقتی که ثبت علامت انجام شد، صاحب علامت دارای حق انحصار می شود و باید از علامت خود استفاده کند. در صورتی که فرد دیگری از علامت وی سوء استفاده نموده، می تواند دعوی حقوقی یا کیفری اقامه کند. در قانون جدید برای کسانی که از علامت خود استفاده نمی نمایند، آمده است: یک صاحب علامت، چنان چه ظرف 3 سال از علامت تجاری خود استفاده نکند، هر ذی نفعی می تواند ابطال این علامت را از دادگاه بخواهد. در دنیا نیز همین طور است. متولیان صنعت و کسب وکار و هم چنین رقبای آنان باید این حوزه را پایش نمایند.

رییس مرکز مالکیت معنوی ادامه داد: انگلستان، در سال های اخیر برای ثبت علامت به سراغ نظام اعلامی رفت تا به جای این که اداره مالکیت صنعتی با انبوهی از اظهارنامه ها و لزوم فرایند جست وجو برای احراز مشابه نبودن علامت های تجاری روبرو شود، این پایش ها را به صاحبان کسب وکار بسپرد. بر اساس نظام اعلامی، اگر صاحب علامتی نسبت به ثبت یک علامت دیگری شکایتی دارد، به دادگاه می رود و دادگاه تصمیم گیری میکند؛ اما در اغلب کشورهای دنیا، نظام ثبتی اثباتی یا ماهیتی که در ایران برقرار است، حاکم است. در این نظام، ابتدا اداره مالکیت معنوی، به صورت ماهیتی آنالیز می نماید. سپس در روزنامه رسمی آگهی منتشر می نماید و 30 روز برای دیدبانی رقبا مهلت داده می شود.

مشتریان باید کالا و خدمت واقعی خود را بشناسند

وی در پاسخ به سوالی درباره اعتراض بعضی از متقاضیان ثبت علامت تجاری در مورد گسترده بودن طبقه بندی کالاها، گفت: آن چه که در سایت ما بارگذاری شده، جدول طبقه بندی نیس است که 45 طبقه دارد و هر طبقه هم شامل کالاهای بسیاری می شود. امروزه کالاها و خدمات به شدت تخصصی و حرفه ای و متنوع شده است. مثلا برای کاتر چندین مدل مختلف کاتر وجود دارد؛ کاتری که فقط برش می دهد، کاتری که در جراحی برش ایجاد می نماید و اثر دارویی هم برجای می گذارد و ترمیم هم می نماید و ...؛ یک کاتر می تواند انواع مختلفی داشته باشد. در اغلب کشورهای دنیا مبنای طبقه بندی کالاها سیستم طبقه بندی نیس است که ما از گذشته آن را اجرا می کردیم و سال گذشته هم به طور رسمی به آن ملحق شدیم. مشتریان ما باید کالا و خدمت واقعی خود را بشناسند. مثلا اگر مشتری ای فروشگاهی دارد که در آن برنجی که خودش آن را فراوری نمی نماید، می فروشد، در طبقه بندی ها باید ارائه خدمات را انتخاب کند، نه کالا. تا حدودی، مشتریان در انتخاب کالا و خدمات متناسب درگیر هستند. گاها فرد برای کالاهای مورد درخواست 5 یا 6 طبقه را انتخاب می نمایند، در این شرایط شانس ثبت علامت تجاری اش هم کمتر می شود. در آنالیز ماهیتی اگر به جای انتخاب چهار کالا، چهارصد کالا را انتخاب کنید، شانس موفقیت در سرچ برای قبول کمتر می شود.

رییس مرکز مالکیت معنوی اداره ثبت اسناد و املاک کشور درباره تماس های تلفنی شرکت های تبلیغاتی با متقاضیان ثبت اختراع و علامت، گفت: بسیاری از مشتریان ما، در گذشته رمزی که در اختیار آن ها قرار می گرفت را نمی دانستند و آن را در اختیار مؤسسات دلال می گذاشتند. در طرحی که به مشتریان در پیشخوان دفترخانه اسناد رسمی رمز داده می شود، کوشش کردیم رابطه خود را با مشتریان واقعی کنیم.

درز اطلاعات مشتریان از سوی مرکز مالکیت معنوی رخ نداده است

وی با تاکید بر این که درز اطلاعات متقاضیان ثبت، به شرکت های تبلیغاتی از سمت مرکز مالکیت معنوی رخ نداده است، گفت: در مواردی تماس تبلیغاتی برای ارائه خدمات با من گرفته شده است. این تماس ها یا به صورت رندوم گرفته می شود و بیشتر شماره های معتبر را دیدبانی می نمایند و یا سرویسی از سوی خدمات تلفن همراه است، من این اطمینان را می دهم که از سوی اداره درز اطلاعات اتفاق نمی افتد. بعضی مشتریان قدیمی ما اطلاعات خود را قبلا در اختیار شرکت های دلالی قرار داده بودند و این شرکت ها از اطلاعات آن ها سوءاستفاده می نمایند، مثلا یک علامت تجاری را برای کسی ثبت نموده اند، بعد از 6 ماه دوباره تماس می گیرند و می گویند برندی مشابه برند شما در حال ثبت است و از فرد می خواهند که با دادن مبلغی، جلوی ثبت این برند مشابه را بگیرند. ما در چنین مواقعی نمی توانیم کاری کنیم. ما سعی کردیم تمام راه ها برای جلوگیری از سوءاستفاده ها را ببندیم. به نظر من شماره موبایل مشتریان ما را ممکن است در جاهایی اپراتورها به شرکت ها بفرستند.

وی درباره آمار و ارقام ثبت بین المللی اختراعات، گفت: سال 96، سالی بود که معاهده PCT اجرایی شد. تقاضاهایی برای ثبت اختراع بین المللی، از سال های قبل در سیستم وجود داشت، ولی چون هنوز رسما به این معاهده الحاق نشده بودیم و اجرایی نشده بود، نمی توانستیم به تقاضاها پاسخ دهیم. سال 96، 642 درخواست برای ثبت اختراع داشتیم و در سال 97، 564 اظهارنامه PCT داشتیم. در سال 98، تا به امروز، 169 اظهارنامه ثبت شده است.

رییس مرکز مالکیت معنوی در پاسخ به سوالی درباره بی پاسخ ماندن تماس های تلفنی که با این مرکز گرفته می شود، گفت: همکاران ما در حد امکان تلفن ها را جواب می دهند. ما اطلاع رسانی های لازم در زمینه ثبت اختراع، برند یا طرح صنعتی را در سایت مرکز مالکیت معنوی انجام داده ایم و در امسال ده ها هزار پرسش الکترونیکی را پاسخ داده ایم، گاهی پیش آمده که من آدینه ها به اداره آمدم با تلفن ها روبرو بودم، ولی با سوالاتی مانند این که اداره چه روزهایی فعال است یا آدرس مرکز کجاست، روبرو می شوم. همه این اطلاعات در سایت مرکز مالکیت معنوی وجود دارد. متقاضیان ثبت، باید قبل از هر اقدامی، دفترچه راهنما را به دقت مطالعه نمایند تا در مراحل مختلف ثبت متوقف نشوند. چند روز گذشته جلسه ای درباره تقویت پیشخوان خدمت داشتیم و در آن جلسه به این نتیجه رسیدیم که بعضی از اطلاعاتی که بر روی پرتال بارگذاری کردیم، باید به صورت ساده تر در تلفن گویا گفته شود.

مرجع ثبت فقط وظیفه ثبت مالکیت و ایجاد انحصار را بر عهده دارد

وی درباره نقش تعاملات بین المللی در بهبود صندلی ایران در ثبت اختراع، گفت: در سال های اخیر، از لحاظ رشد تعداد اظهارنامه، در بعضی حوزه ها جزو اولین کشورها بوده ایم. این که گفته می شود در خلاقیت و نوآوری در بعضی حوزه ها مثل پزشکی عقب هستیم، بیشتر به بعضی احتیاجهایی که در آن حوزه ها وجود دارد، باز می شود. در حوزه های high-tech که دانش آن در دست دیگر کشورها است، ایجاد زمینه برای سرمایه گذار خارجی در موضوع انتقال دانش فنی و رشد اختراع به ویژه در کشور ما که زمینه بالقوه وجود دارد، بسیار مهم است. سرمایه گذاری خارجی، کیفیت محصولات بومی ما را نیز ارتقا می دهد. داشتن پروژه های مشترک با صنایع دارویی مطرح دنیا باعث می شود سطح اختراعات در حوزه دارویی نیز افزایش پیدا کند. رسیدگی به کیفیت اختراع وظیفه مرجع ثبت نیست، بلکه وظیفه مرجع فراوری فکر و مراجع صنعتی است. مرجع ثبت فقط ثبت مالکیت و ایجاد حق انحصار را به عهده دارد و ممکن است برندی با سوء عملکرد مدیریتی تضعیف شود که ارتباطی با مرجع ثبت ندارد. مرجع ثبت فقط وظیفه ثبت و ایجاد ارائه انحصار را برعهده دارد. تجاری سازی و نیز دفاع از مالکیت های ثبت شده بر عهده صاحبان این حقوق است.

کیانی در انتها با اشاره به وضعیت ایران در شاخص 2017 وایپو، گفت: به لحاظ ثبت اظهارنامه (داخلی و خارجی) بر اساس مبدا در سال 2017، ایران در حوزه اختراع رتبه 16، در حوزه علامت رتبه 6 و در حوزه طرح صنعتی رتبه 12 دنیا را کسب نموده است. در مورد ثبت اظهارنامه داخلی بر اساس مبدا در سال 2017، ایران در حوزه احتراع رتبه 9، در حوزه علامت رتبه چهار و در حوزه طرح صنعتی رتبه 11 را کسب نموده است. ایران در سال 2017، به لحاظ میزان رشد تسلیم اظهارنامه علامت تجاری با رشد 87.9 درصدی رتبه نخست دنیا را به دست آورده است؛ هم چنین در حوزه طرح های صنعتی، ایران جزو 10 کشور رجحان است که بالاترین رشد اظهارنامه داخلی را در سال 2017 داشته است.

منبع: خبرگزاری ایسنا

به "تشریح علل روند طولانی ثبت علامت تجاری و اختراع در کشور، ممنوعیت تقلید از برندهای مشهور" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "تشریح علل روند طولانی ثبت علامت تجاری و اختراع در کشور، ممنوعیت تقلید از برندهای مشهور"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید